26 marca br. w Pałacu w Bukowcu odbyła się I Konferencja z cyklu debat, poświęconych aktualnym problemom i przyszłości Rudaw Janowickich.
Konferencja przygotowana pod hasłem „Rudawy – Nie deptać!” została przygotowana przez Fundację Slow Park – inicjatora Konferencji i Polska Górom, Towarzystwo Karkonoskie i Związek Gmin Karkonoskich. Wzięło w niej udział blisko 70 przedstawicieli lokalnych społeczności, samorządów gmin i powiatów rudawskich, tutejszych nadleśnictw, KPN i DZPK, nauki, biznesu turystycznego oraz wielu organizacji pozarządowych.
Obrady Konferencji przeprowadzone zostały w ramach 4 eksperckich paneli, poświęconych problemom ochrony przyrody, zabytków i krajobrazu, stanu planowania przestrzennego, kierunkom zrównoważonego rozwoju turystyki i gospodarki oraz aktywizacji społeczności lokalnej i rozwojowi wielosektorowego partnerstw.
Uczestnicy Konferencji przyjęli Deklarację Rudawską – dokument programowy, obejmujący zestaw rekomendacji dla ukierunkowania zrównoważonego rozwoju Rudaw Janowickich, zachowania ich unikalnych wartości przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych oraz prowadzenia na ich terenach odpowiedzialnej, długofalowej i zintegrowanej polityki rozwoju społeczno-gospodarczego i przestrzennego.
DEKLARACJA RUDAWSKA
NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU
RUDAW JANOWICKICH
Bukowiec 26 marca 2026 r.
Rudawy Janowickie są obszarem o wyjątkowym dziedzictwie geologicznym, przyrodniczym, kulturowym i krajobrazowym, który wymaga szczególnej ochrony oraz mądrego zarządzania tymi zasobami jako dobrem wspólnym. W obliczu rosnącej presji turystycznej w regionach sąsiednich, w szczególności w Karkonoszach, dostrzegamy zarówno szansę, jak i zagrożenie dla utrzymania równowagi w zagospodarowaniu i udostępnianiu dla turystyki tego obszaru.
My, uczestnicy I Konferencji Rudawskiej zorganizowanej pod hasłem „Rudawy – nie deptać!”, przedstawiciele mieszkańców tego obszaru, lokalnych samorządów, instytucji publicznych, organizacji społecznych, środowisk naukowych oraz sympatyków zaangażowanych w zrównoważony rozwój Rudaw Janowickich,
działając w trosce o zachowanie ich unikalnych wartości przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych, uznajemy potrzebę prowadzenia na ich terenach odpowiedzialnej, długofalowej i zintegrowanej polityki rozwoju społeczno-gospodarczego i przestrzennego deklarujemy wspieranie wspólnych działań na rzecz:
1) ochrony dziedzictwa przyrodniczego, kulturowego i krajobrazu, a w tym do:
- zachowania i wzmocnienia ochrony walorów przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych obszaru, m. in. związanych z bogatymi tradycjami górniczymi;
- ochrony różnorodności biologicznej oraz zasobów leśnych, nieleśnych i wodnych przy presji zachodzących zmian klimatu;
- przeciwdziałania zagrożeniom dla kondycji środowiska przyrodniczego, w tym dla ww. zasobów;
- opracowania kompletu inwentaryzacji przyrodniczych oraz gminnych ewidencji zabytków i programów opieki nad zabytkami dla wszystkich gmin;
- opracowania kompleksowej monografii Rudaw Janowickich;
- respektowania ustaleń przyjętych w planie ochrony Rudawskiego Parku Krajobrazowego i Audycie krajobrazowym województwa dolnośląskiego;
2) rozwoju odpowiedzialnej, przyjaznej dla środowiska turystyki, a w tym do:
- rozwijania oferty sprzyjającej odpoczynkowi, kontemplacji i kontaktowi z naturą, poznawaniu dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego;
- promowania nieinwazyjnych form turystyki krajoznawczej: pieszej, rowerowej, konnej, kulturowej i edukacyjnej, a także kwalifikowanej;
- wspierania inicjatyw służących wdrażaniu idei spokojnego życia (slow life) i uważności (mindfulness);
- przeciwdziałania wprowadzaniu form i obiektów dla turystyki masowej, generujących nadmierny ruch i hałas i obciążenia lokalnej infrastruktury oraz substandardowej zabudowy rekreacyjnej;
- zapobiegania koncentracji ruchu w najbardziej wrażliwych pod względem przyrodniczym miejscach;
- opracowania długofalowej koncepcji rozwoju turystyki przyjaznej dla środowiska w obszarze jako m. in. elementu deglomeracji ruchu turystycznego z przeciążonych Karkonoszy;
3) odpowiedzialnego planowania przestrzennego, a w tym do:
- prowadzenia lokalnych polityk przestrzennych przez na podstawie zintegrowanych nowych strategii rozwoju gmin i planów ogólnych oraz planów miejscowych, w których opracowywaniu uwzględniać będzie się rekomendacje, przyjęte w niniejszej Deklaracji;
- ochronę atrakcyjnych pod względem krajobrazowym miejsc przed wprowadzaniem przeskalowanej, wysokogabarytowej zabudowy i obiektów dysharmonijnych;
- promowania miejscowych, tradycyjnych form architektury regionalnej w projektowaniu i realizacji nowych inwestycji;
- poprawę zewnętrznej i wewnętrznej dostępności komunikacyjnej oraz rozwoju komunikacji publicznej;
- umacniania i rozbudowy lokalnych systemów zielonej i błękitnej infrastruktury
- uwzględniania długofalowych skutków środowiskowych i społecznych w procesach decyzyjnych, dotyczących inwestowania;
4) edukacji i budowania międzysektorowej współpracy, a w tym do:
- wzmacniania tożsamości mieszkańców obszaru wokół jego wartości przyrodniczych, kulturowych i historycznych;
- rozwijania lokalnych i międzygminnych programów edukacji proekologicznej w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych i rozszerzania ich współpracy z instytucjami i partnerami regionalnymi, budujących wiedzę o „małych ojczyznach” oraz postawy odpowiedzialności za ich przyszłość;
- promowania odpowiedzialnych postaw wobec utrzymania walorów środowiska wśród turystów;
- prowadzenia przez samorządy polityk zintegrowanego, zrównoważonego rozwoju w partnerskiej współpracy z organizacjami pozarządowymi i reprezentantami lokalnych społeczności, nauki i biznesu.
Postanowienia końcowe
Deklaracja Rudawska stanowi zbiór wspólnych wartości i przyjętych kierunków działania w obszarze Rudaw Janowickich a jej sygnatariusze zobowiązują się do uwzględniania zawartych w niej rekomendacji w polach swego działania. Ufamy w to, że tylko poprzez współpracę, odpowiedzialność i długofalowe myślenie możliwe będzie zachowanie unikalnych walorów i charakteru Rudaw Janowickich oraz ich rozwój jako miejsca przyjaznego ludziom i naturze.
Organizatorów Konferencji, tj. Fundacje Slow Park i Polska Górom, Towarzystwo Karkonoskie i Związek Gmin Karkonoskich upoważnia się do monitorowania wdrażania przyjętych w Deklaracji rekomendacji i organizowania kolejnych Rudawskich Konferencji Przeglądowych dla współpracy ich uczestników w ukierunkowaniu rozwoju Rudaw Janowickich.
______________________________________________
Wytworzył: LGD Partnerstwo Ducha Gór | Dorota Goetz
Udostępniła: Dorota Goetz
Opublikowano: 31.03.2026
Zmodyfikowano: